Ingqungquthela yama- 28 yamaqembu (i-COP28) ye-UN Framework Convention on Climate Change (UNFCCC) noma i-United Nations Climate Change Conference ibanjelwe e-Expo City, eDubai e-United Arab Emirates. Yaqala mhla zingama -30 kuLwezi 2023 futhi izoqhubeka kuze kube ngumhla ziyi -12 kuZibandlela 2023.
I-Conference of the Parties (COP) iyingqungquthela yesimo sezulu yamazwe ngamazwe ebanjwa minyaka yonke lapho abaholi bomhlaba behlangana khona ukuze basebenzisane ukubhekana nokushintsha kwesimo sezulu . Njengamanje, amazwe angu-197 kanye ne-European Union bangamalungu ale ngqungquthela. Njengenhlangano ephakeme kunazo zonke emhlabeni ethatha izinqumo ezindabeni zesimo sezulu, lezi zingqungquthela zisebenza njengomhlangano osemthethweni wamaqembu ukuze kuxoxiswane futhi kuvunyelwane ngezinyathelo zokuhlola ukukhishwa kwamagesi okushisa umhlaba, ukuvimba ukufudumala komhlaba kanye nokubhekana nokushintsha kwesimo sezulu.
Engqungqutheleni yama - 21 yamaqembu (i-COP21) eyayibanjelwe eParis ngo-2015, abaholi bomhlaba abamele amaqembu ayi-196 bamukele isivumelwano samazwe ngamazwe esibopha ngokomthetho (esaziwa kakhulu ngokuthi isivumelwano saseParis) esihlinzeka ngokunciphisa ukufudumala komhlaba kube yi-1.5°C uma kuqhathaniswa namazinga angaphambi kwezimboni ngo-2050. Ukuze kuncishiswe ukufudumala komhlaba kube yi-1.5°C, ukukhishwa kwamagesi okushisa umhlaba kumele kufinyelele phezulu ngaphambi kuka-2025 futhi kuncishiswe ngesigamu ngo-2030. Lokhu kusho ukuthi kusele iminyaka eyisikhombisa kuphela ukufeza umgomo.
I-COP28 UAE iyithuba lokucabanga kabusha futhi ugxilise kabusha i-ajenda yesimo sezulu. Inikeze ukuhlolwa okuphelele kokuqala (ukubalwa kwesitokwe emhlabeni wonke) kwenqubekelaphambili ehlangene ekufezeni izinjongo zesimo sezulu zeSivumelwano saseParis sika-2015.
Ukubalwa kwesitoko emhlabeni jikelele
Ukuhlolwa kwenqubekelaphambili ngokumelene nemigomo yesimo sezulu kuye kwaveza ukuthi umhlaba awukho esimeni sokunciphisa izinga lokushisa libe ngu-1.5°C ekupheleni kwaleli khulu leminyaka. Uguquko alusheshi ngokwanele ukuze kufinyelelwe ekuncishisweni kwesisi esingcolisa umoya ngamaphesenti angama-43 ngonyaka wezi-2030 okunganciphisa ukufudumala kwembulunga yonke ngaphakathi kwezifiso zamanje. Leli qiniso lakha isizinda se-COP28 UAE.
Isimemezelo se-UAE
Ukuze kugcinwe umgomo ongu-1.5°C ufinyeleleka futhi uhlangabezane nezinjongo zeSivumelwano SaseParis, i-COP28 eholwa yi-UAE yethule Uhlaka Lwezezimali Lomhlaba Wonke lokuxhasa ngezimali umnotho omusha wesimo sezulu. Umbono uwukuqinisekisa ukuthi izimali zesimo sezulu ziyatholakala, ziyathengeka, futhi ziyafinyeleleka.
I-COP28 UAE Declaration on Global Climate Finance Framework izosiza ukuvala igebe lokuthembana phakathi kweGlobal North kanye neGlobal South futhi izokwakhela phezu komfutho odalwe yimizamo ekhona. I-UAE isungule imoto eyimfihlo enkulu kunazo zonke yesimo sezulu i-ALTÉRRA futhi yamemezela ukuzibophezela kuka-$30 billion emotweni ngenhloso yokuhlanganisa izigidigidi ezingu-$250 zokutshalwa kwezimali komkhakha ozimele ngo-2030. I-ALTÉRRA izohlanganisa izimali ezizimele nezikahulumeni ukuze idlulisele ukutshalwa kwezimali okukhulu ezixazululweni zesimo sezulu emhlabeni jikelele. .
***
Imithombo:
- I-COP28 UAE. https://www.cop28.com/en/ Kufinyelelwe ngomhlaka-01 Disemba 2023.
- IPCC. Umbiko Okhethekile - Ukufudumala Kwembulunga yonke kwe-1.5 ºC. Itholakala ngo https://www.ipcc.ch/sr15/ Kufinyelelwe ngomhlaka-01 Disemba 2023.
- UNFCCC 2015. Isivumelwano saseParis. Itholakala ngo https://unfccc.int/process-and-meetings/the-paris-agreement. Kufinyelelwe ngomhlaka-01 Disemba 2023.
- I-UNFCCC 2023. Izindaba - I-COP28 Ivula e-Dubai Ngezingcingo Zesenzo Esisheshisiwe, Isifiso Esiphakeme Esimelene Nenhlekelele Yesimo Sezulu Ekhulayo. Itholakala ngo https://unfccc.int/news/cop28-opens-in-dubai-with-calls-for-accelerated-action-higher-ambition-against-the-escalating Kufinyelelwe ngomhlaka-01 Disemba 2023.
***
