I-International Atomic Energy Agency (IAEA) iqinisekisile ukuthi izinga le-tritium eqoqweni lesine lamanzi ahlanjululwe ahlungiwe , iTokyo Electric Power Company (TEPCO) eyaqala ukuwakhipha ngomhlaka-28 kuNhlolanja 2024, lingaphansi kakhulu komkhawulo wokusebenza weJapane.
Ochwepheshe ababesesikhungweni sesiteshi samandla enuzi saseFukushima (i-FDNPS) bathathe amasampula ngemuva kokuba amanzi ahlanjululwe ngamanzi olwandle ezindaweni zokukhipha amanzi ngomhlaka-28 kuNhlolanja. Ukuhlaziywa kuqinisekisile ukuthi ukugcwala kwe-tritium kungaphansi kakhulu komkhawulo wokusebenza wama-becquerels ayi-1,500 ngelitha.
IJapan ikhipha amanzi ahlanziwe avela ku-FDNPS ngamaqoqo. Amaqoqo amathathu angaphambilini - inani lamanzi elingamamitha-cubic angu-23,400 - nawo aqinisekiswe yi-IAEA ukuthi ayequkethe amazinga e-tritium angaphansi kakhulu kwemikhawulo yokusebenza.
Kusukela kwenzeka ingozi ngo-2011, amanzi ayadingeka ukuze kupholiswe njalo uphethiloli oncibilikisiwe kanye nemfucumfucu kaphethiloli eFukushima Daiichi NPS. Ngaphezu kwamanzi ampontshelwa ngale njongo, amanzi angaphansi komhlaba nawo ayangena endaweni evela endaweni ezungezile, futhi amanzi emvula awela ezakhiweni ze-reactor kanye ne-turbine ezonakele. Lapho amanzi ehlangana nophethiloli oncibilikisiwe, umfucumfucu kaphethiloli kanye nezinye izinto ezinemisebe, ayangcoliswa.
Amanzi angcolile aphathwa ngenqubo yokuhlunga eyaziwa ngokuthi i-Advanced Liquid Processing System (ALPS) esebenzisa uchungechunge lwezindlela zamakhemikhali ukususa ama-radionuclide angu-62 emanzini angcolile ngaphambi kokuba agcinwe. Kodwa-ke, i-tritium ayikwazi ukuvela emanzini angcolile nge-ALPS. I-Tritium ingatholakala uma igxile kakhulu emanzini amancane, isibonelo ezindaweni zokuhlanganisa i -nuclear . Kodwa-ke, amanzi agciniwe e-Fukushima Daiichi NPS anomthamo ophansi we-tritium emanzini amaningi ngakho-ke ubuchwepheshe obukhona abusebenzi.
I-Tritium iwuhlobo lwe-hydrogen oluvela ngokwemvelo olunemisebe (ingxenye yokuphila iminyaka engu-12.32) olukhiqizwa emkhathini lapho imisebe ye-cosmic ishayisana nama-molecule omoya futhi lunomthelela ophansi kakhulu we-radiological kunawo wonke ama-radionuclide avela ngokwemvelo emanzini olwandle. I-Tritium nayo ingumkhiqizo ophuma ezitshalweni zamandla enuzi ezisebenza ukukhiqiza ugesi. Ikhipha izinhlayiya ze-beta ezibuthakathaka, okungukuthi, ama-electron, ngamandla ajwayelekile angu-5.7 keV (kiloelectron-volts), angangena cishe ku-6.0 mm womoya kodwa angakwazi ukungena emzimbeni ngesikhumba somuntu. Ingase ibe yingozi yemisebe uma iphefumulelwe noma igwinywe kodwa iyingozi kubantu kuphela ngamanani amakhulu kakhulu.
Njengamanje, amanzi angcolile akhiqizwa eFukushima Daiichi NPS ayaphathwa futhi agcinwe endaweni yawo emathangini alungiselelwe ngokukhethekile. I-TEPCO, umqhubi wesitshalo, ifake cishe amathangi ayi-1000 endaweni yeFukushima Daiichi NPS ukuze ibambe cishe ama-cubic metres ayizigidi eziyi-1.3 amanzi aphathwe (kusukela ngomhlaka-2 Juni 2022). Kusukela ngo-2011, umthamo wamanzi agcinwe ukhuphuke kancane kancane, futhi isikhala samanje sethangi esitholakalayo sokugcina la manzi sisondela ekugcwaleni okugcwele.
Nakuba kwenziwe ukuthuthukiswa ukuze kuncishiswe kakhulu izinga okukhiqizwa ngalo amanzi angcolile, i-TEPCO inqume ukuthi isixazululo sesikhathi eside sokulahlwa siyadingeka ukuze isize ukuqinisekisa ukuyekwa okuqhubekayo kwesiza. Ngo-Ephreli 2021, uHulumeni wase-Japan wakhipha Inqubomgomo Yakhe Eyisisekelo echaza isiqondiso sokulahla amanzi ane-ALPS ngokusebenzisa ukuthululwa okulawulwayo olwandle okuzoqalwa cishe eminyakeni emi-2, kuncike ekugunyazweni kokulawula kwasekhaya.
Ngomhlaka-11 Mashi 2011, iJapane yanyakaziswa ukuzamazama komhlaba okukhulu e-Great East Japan (Tohoku) . Kwalandelwa yi-tsunami eyabangela amagagasi afinyelela ukuphakama okungaphezu kwamamitha ayi-10. Ukuzamazama komhlaba kanye ne-tsunami kwaholela engozini enkulu eSiteshini Samandla Enuzi saseFukushima Daiichi , ekugcineni esabekwa esigabeni se-Level 7 ku-International Nuclear and Radiological Event Scale, izinga elifanayo nelengozi yaseChernobyl ka-1986 kodwa imiphumela yezempilo yomphakathi eFukushima ayimbi kangako.
***
Imithombo:
- I-IAEA. Ukukhishwa kwabezindaba – Izinga le-Tritium lingaphansi kakhulu komkhawulo wokusebenza wase-Japan kuqoqo lesine lamanzi ahlanzekile e-ALPS, kuqinisekisa i-IAEA. Ibuyiselwe mhlaka 29 February 2024. https://www.iaea.org/newscenter/pressreleases/tritium-level-far-below-japans-operational-limit-in-fourth-batch-of-alps-treated-water-iaea-confirms
- I-IAEA. I-Fukushima Daiichi ALPS Ukukhipha Amanzi Aphathwe. I-Advanced Liquid Processing System (ALPS). https://www.iaea.org/topics/response/fukushima-daiichi-nuclear-accident/fukushima-daiichi-alps-treated-water-discharge
- I-IAEA. Ingozi Yenuzi yaseFukushima Daiichi https://www.iaea.org/topics/response/fukushima-daiichi-nuclear-accident
***
